قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
مصوب 1383/05/18
قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
1383/05/18
برای دانلود فایل پی دی افِ قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری کلیک کنید
ماده ۱- به استناد ماده (۹۹) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران ۱۳۷۹/۱/۱۷ و به منظور انسجام بخشیدن به امور اجرایی و سیاست گذاری نظام علمی، تحقیقاتی و فناوری کشور، اهداف وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به شرح زیر تعیین میگردد:
الف- توسعه علوم، تحقیقات و فناوری و تقویت روحیه تحقیق و تتبع و ترویج فکر خلاق و ارتقاء فرهنگ علم دوستی.
ب- اعتلای موقعیت آموزشی، علمی و فنی کشور.
ج- تعمیق و گسترش علوم، معارف، ارزش های انسانی و اسلامی و اعتلای جلوه های هنر و زیبایی شناسی و میراث علمی تمدن ایرانی و اسلامی.
د- تامین نیروی انسانی متخصص و توسعه منابع انسانی کشور.
هـ- ارتقاء سطح دانش و مهارت های فنی و توسعه و ترویج فرهنگ تفکر علمی در جامعه.
و- حفظ و تحکیم آزادی علمی و استقلال دانشگاهها، مراکز علمی و تحقیقاتی.
ماده ۲- ماموریت های اصلی و حدود اختیارات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به شرح زیر می باشد:
الف- در زمینه انسجام امور اجرایی و سیاستگ ذاری نظام علمی و امور تحقیقات و فناوری
۱- شناسایی مزیت های نسبی، قابلیت ها، استعدادها و نیازهای پژوهش و فناوری کشور بر مبنای آینده نگری و آینده پژوهی و معرفی آن به واحدهای تولیدی، تحقیقاتی، دانشگاهها و مراکز آموزشی و تحقیقاتی جهت بهره برداری.
۲- بررسی اولویتهای راهبردی تحقیقات و فناوری با همکاری یا پیشنهاد دستگاههای اجرایی ذیربط و پیشنهاد به شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری.
۳- حمایت از توسعه تحقیقات بنیادی و پژوهش های مرتبط با فناوریهای نوین براساس اولویتها.
۴- برنامهریزی برای تدارک منابع مالی توسعه فناوری کشور و مشارکت در ایجاد، توسعه و تقویت فناوری ملی و حمایت از توسعه فناوریهای بومی.
۵- اتخاذ تدابیر لازم به منظور افزایش کارایی و اثربخشی تحقیقات کشور و توسعه تحقیقات کاربردی با همکاری دستگاههای ذیربط.
۶- اتخاذ تدابیر و تهیه پیشنهادهای لازم در خصوص انتقال فناوری و دانش فنی و برنامهریزی به منظور بومی کردن فناوریهای انتقال یافته به داخل کشور و ارایه آنها به شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری.
۷- ایجاد زمینه های مناسب برای عرضه فناوری در داخل و خارج کشور و حمایت از صدور فناوریهای تولید شده در کشور و کمک به ایجاد انجمنها و شرکتهای غیردولتی علمی، تحقیقاتی و فناوری.
۸- تمهید ساز و کارهای لازم برای ایجاد هم سویی میان فعالیتهای آموزشی، تحقیقاتی و فناوری، تقویت ارتباط دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی با بخشهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور.
۹- اتخاذ راهکارهای مناسب برای کمک به توسعه پژوهش و فناوری در بخشهای غیردولتی.
۱۰- ارزیابی جامع عملکرد نظام ملی علوم، تحقیقات و فناوری شامل پیشرفتها، شناخت موانع و مشکلات و تدوین و ارایه گزارش سالانه.
۱۱- اتخاذ تدابیر و ارایه پیشنهادهای لازم جهت حفظ دانشمندان و محققان و تامین امنیت شغلی آنان و استفاده بهینه از توانمندیهای آنها.
ب– در زمینه اداره امور دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی تحت پوشش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
۱- پیشنهاد ضوابط و معیارهای کلی پذیرش دانشجو به مراجع ذیصلاح.
۲- تعیین راهکارهای لازم و برنامه ریزی و حمایت از ایجاد و گسترش دانشگاهها، مؤسسات آموزش عالی، مراکز تحقیقاتی و فناوری و دیگر مراکز فعالیتهای علمی- پژوهشی همانند شهرکهای تحقیقاتی، آزمایشگاهای ملی، موزه های علوم و فنون با استفاده از منابع دولتی و غیردولتی و مشارکتهای مردمی متناسب با نیازها و ضرورتهای کشور.
۳- برنامهریزی اجرایی، آموزشی و تحقیقاتی متناسب با نیازها و تحولات علمی و فنی در جهان.
۴- تعیین ضوابط، معیارها و استانداردهای علمی مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی، رشتهها و مقاطع تحصیلی با رعایت اصول انعطاف، پویایی، رقابت و نوآوری علمی.
۵- نظارت بر فعالیتهای دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی کشور.
۶- ارزیابی مستمر فعالیت هرگونه واحد آموزش عالی و یا مؤسسه تحقیقاتی (اعماز دولتی و غیردولتی) و جلوگیری از ادامه فعالیت، تعلیق فعالیت و یا انحلال هر یک از آنها در صورت تخلف از ضوابط و یا از دست دادن شرایط ادامه فعالیت براساس اساسنامههای مصوب.
۷- صدور مجوز تاسیس انجمنهای علمی و حمایت و ارزیابی مستمر از فعالیت آنها براساس ضوابط مصوب مراجع ذیصلاح.
۸- تایید اساسنامه و صدور مجوز تاسیس انجمنها و تشکلهای دانشجویان و دانشآموختگان دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی و ارزیابی فعالیت آنها و اتخاذ تصمیم در مورد امکان ادامه فعالیت آنها براساس ضوابط و مقررات مراجع ذیصلاح.
۹- تایید صلاحیت و صدور احکام اعضای هیاتهای ممیزه، هیات های امناء، هیات های مؤسس، هیات های گزینش اعضای هیات علمی و هیاتهای انتظامی اعضای هیات علمی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، طبق ضوابط و مقررات موضوعه.
- تبصره- انتخاب و تایید رؤسای دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی براساس مفاد مندرج در وظایف شورای عالی انقلاب فرهنگی خواهد بود.
۱۰- ارزیابی و اعتبارسنجی علمی دانشگاهها، مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی به صورت مستقیم و یا از طریق حمایت از انجمنهای مستقل علمی، تخصصی و فرهنگستانها در ارزیابی علمی دانشگاهها و مؤسسات و انتشار نتایج در محافل علمی و ارایه گزارش سالانه به کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی و سایر مراجع ذیصلاح.
۱۱- تایید اساسنامه و صدور مجوز ایجاد یا توسعه هرگونه واحد آموزش عالی یا مؤسسه تحقیقاتی (اعم از دولتی یا غیردولتی)، رشتهها و مقاطع تحصیلی.
۱۲- ارزیابی سالانه عملکرد مالی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی دولتی.
۱۳- بررسی و پیشنهاد اولویتهای تخصیص منابع در حوزه های علوم، تحقیقات و فناوری به سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور.
۱۴- توسعه همکاریهای علمی بینالمللی و اتخاذ تدابیر لازم به منظور نهادینه کردن همکاریها و مبادلات علمی بین مراکز علمی- تحقیقاتی داخل کشور با مراکز علمی- تحقیقاتی منطقهای و بینالمللی در چارچوب ضوابط و مقررات مصوب مراجع ذیصلاح.
- تبصره– دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی مجازند با تصویب هیات امناء و تایید وزیر ذیربط و روابط تحقیقاتی، علمی و فنی با مؤسسات و مراکز صنعتی و سازمان های مشابه خارجی برقرار نمایند و یا به عضویت مؤسسات و سازمان های مذکور درآیند.
حق عضویت مراکز مذکور در این قبیل مؤسسات با تصویب هیات امناء قابل پرداخت خواهد بود.
۱۵- صدور مجوز «تاسیس دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی دولتی و غیردولتی با مشارکت دانشگاهها و مراکز علمی خارج از کشور» براساس ضوابط مصوب مراجع ذیصلاح.
ج- سایر موارد:
۱- مشارکت فعال در فرآیند سیاستگذاری نظام آموزش و توسعه نیروی انسانی کشور به منظور ایجاد هماهنگی لازم بین برنامههای سطوح مختلف آموزش کشور.
۲- مشارکت در تعیین اولویتهای توسعه منابع انسانی کشور و ارایه نتایج حاصل شده به دستگاههای ذیربط به منظور هدایت منابع در جهت اولویتهای مذکور.
۳- ارزیابی و تایید اختراعات، اکتشافات و نوآوریها با همکاری سایر مراکز علمی و تحقیقاتی کشور به منظور فراهم نمودن زمینه حمایت از حقوق مالکیت معنوی و ثبت در مراجع ذیربط.
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موظف است ظرف مدت شش ماه از تاریخ تصویب این قانون، آییننامه اجرایی این جزء را تهیه و جهت تصویب تقدیم هیات وزیران نماید.
۴- تعیین ضوابط ارزشیابی علمی مدارک فارغ التحصیلان و تایید ارزش علمی مدارک دانشگاهها و مراکز آموزش عالی (دولتی یا غیردولتی) داخل کشور به استثنای گروه پزشکی.
تعیین ضوابط مربوط به تشخیص ارزش علمی، گواهینامههای آموزش عالی و پژوهشهای علمی دانشگاهها و مؤسسات علمی خارجی و تعیین ارزش مدارک مذکور به استثنای گروه پزشکی.
- تبصره- اجرای مفاد این جزء در خصوص دانشگاهها و مراکز آموزش عالی (دولتی و غیردولتی) در گروه پزشکی به عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است.
۵- برنامهریزی برای شناسایی و حمایت از شکوفایی استعدادهای درخشان و هدایت آنها به سمت اولویتهای راهبردی کشور در زمینه علوم، تحقیقات و فناوری در چارچوب مقررات مصوب مراجع ذی صلاح.
۶- برنامهریزی برای جذب متخصصان ایرانی داخل و خارج از کشور جهت همکاری علمی، تحقیقاتی و فناوری.
- تبصره- وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مجازند از اعضای هیات علمی و محققان غیرایرانی خارج از کشور به منظور استفاده از خدمات علمی و تحقیقاتی دعوت به کار نمایند.
۷- اداره امور دانشجویان ایرانی در دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی خارج از کشور و ایجاد زمینههای علمی و فنی متقابل از طریق اعزام رایزنهای علمی با هماهنگی وزارت امور خارجه.
۸- اهتمام در معرفی میراث علمی تمدن ایرانی و اسلامی و گسترش زبان و ادبیات فارسی در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی خارج از کشور.
۹- همکاری در اعتلای فرهنگ، اخلاق و معنویت اسلامی در مجامع علمی دانشگاهی و در جامعه.
۱۰- ایجاد پایگاه های اطلاع رسانی به جامعه و بخش های مختلف در زمینه سیاستها، اولویتها و برنامهها و عملکردهای آموزش عالی، تحقیقات و فناوری.
۱۱- نمایندگی دولت در مجامع و سازمان های بین المللی و برقراری ارتباطات لازم در حوزه ماموریتها و اختیارات وزارتخانه.
۱۲- انجام امور مربوط به کمیسیون ملی یونسکو.
ماده ۳- از تاریخ تصویب این قانون «شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری» با ترکیب زیر به ریاست رییس جمهور تشکیل میگردد:
- رییس جمهور.
- وزیر علوم، تحقیقات و فناوری.
- وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
- وزیر آموزش و پرورش.
- دو تا چهار نفر از اعضای هیات دولت به انتخاب هیات دولت.
- رییس سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور.
- رییس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها با اجازه ایشان.
- دو نفر از اعضای کمیسیون آموزش و تحقیقات به انتخاب مجلس شورای اسلامی به عنوان ناظر.
- رییس بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
- رؤسای فرهنگستان های علوم، علوم پزشکی، هنر و زبان و ادبیات فارسی.
- سه نفر از رؤسای دانشگاههای دولتی (یک نفر از دانشگاههای علوم پزشکی) به انتخاب شورای مرکزی دانشگاههای مربوطه.
- یک نفر از رؤسای دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی.
- سه نفر از دانشمندان و صاحب نظران دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی به انتخاب تشکل ها و انجمنهای علمی.
- سه نفر از صاحب نظران بخشهای تولیدی و خدماتی خصوصی با معرفی رییس جمهور.
- تبصره- مصوبات شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری در چارچوب این قانون پس از تایید رییس جمهور برای کلیه مؤسسات آموزشی و تحقیقاتی و دستگاههای اجرایی لازم الاجراء است.
ماده ۴- وظایف و اختیارات شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری عبارت است از:
۱- اولویتبندی و انتخاب طرحهای اجرایی بلندمدت سرمایه گذاری کلان در بخشهای آموزشی و پژوهشی و فناوری.
۲- بررسی و پیشنهاد منابع مالی مورد نیاز در حوزه های علوم، تحقیقات و فناوری.
- تبصره ۱- شرح تفصیلی وظایف و اختیارات شورا در محدوده این قانون بنا به پیشنهاد وزیر علوم، تحقیقات و فناوری به تصویب هیات وزیران میرسد.
- تبصره ۲- دبیرخانه این شورا در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مستقر خواهد بود.
ماده ۵- تایید اساسنامه و صدور مجوز تاسیس فدراسیون ملی ورزشهای دانشگاهی جمهوری اسلامی ایران و نمایندگی دولت در فدراسیونهای قارهای و بینالمللی ورزش دانشگاهی، به عهده وزارت علوم، تحقیقات و فناوری میباشد.
ماده ۶- کلیه وزارتخانه ها، مؤسسات و شرکتهای دولتی، مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و همچنین مؤسسات خصوصی که به نوعی مبادرت به انجام فعالیتهای آموزش عالی، پژوهش و فناوری مینمایند، موظفند فعالیتهای خود را در چارچوب سیاستها و آییننامههای موضوع این قانون انجام دهند.
- تبصره- مؤسسات پژوهشی وابسته به سایر وزارتخانه ها که به موجب قانون مصوب مجلس تاسیس شده اند در چارچوب قوانین مصوب و اصلاحات بعدی آن و سیاستها و مصوبات مراجع ذیصلاح به فعالیت خود ادامه خواهند داد.
ماده ۷- هرگونه فعالیت اشخاص حقوقی و مؤسساتی که به نحوی از انحاء به امور دانشجویی مرتبط می شود حسب مورد موکول به اجازه وزارتخانههای بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و علوم، تحقیقات و فناوری در چارچوب مصوبات مراجع ذی صلاح است و اداره ثبت شرکتها و مالکیت صنعتی موظف است بدون ارایه این اجازهنامه از ثبت آن خودداری نماید.
ماده ۸- وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مجاز است زمینه فعالیت دانشگاههای غیردولتی و شعب دانشگاههای معتبر خارج از کشور را در چارچوب ضوابط مصوب مراجع ذیصلاح فراهم نماید.
ماده ۹- در صورتی که به تشخیص وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مؤسس یا مؤسسان و هیات امنای هر یک از مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی غیردولتی بر خلاف ضوابط و معیارها و اصول مصوب رفتار نمایند، وزارتخانه میتواند براساس ضوابطی که به تصویب مراجع ذیصلاح میرسد از آنان سلب مسئولیت و صلاحیت نماید.
ماده ۱۰- دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی دارای شخصیت حقوقی مستقل هستند و برابر ضوابط و آییننامههای خاص مالی معاملاتی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی که به تصویب هیات امناء و تایید وزیر میرسد اداره میشوند.
اختیارات وزارت در امور دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی و حدود تعیین سیاستهای عمومی اداره آنها، ارزیابی، نظارت و حمایت و پشتیبانی آنها در چارچوب این قانون و مصوبات مراجع ذیصلاح خواهد بود.
- تبصره- به منظور تحقق تمرکززدایی در فعالیتهای اجرایی بخش آموزش عالی و پژوهشی افزایش اختیارات هیات امناء شوراهای علمی و مدیریت اجرایی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی، تنظیم حدود اختیارات حوزه های ستادی وزارتخانه در امور دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی، تقویت ترکیب اعضای هیاتهای امناء، تعریف و تعیین مسئولیت های متقابل دولت و هیاتهای امناء و نحوه نظارت بر فعالیت دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی، لوایح، تصویب نامه ها، آییننامهها و اصلاحیههای لازم توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تنظیم و برای طی مراحل قانونی به مراجع ذی صلاح ارایه خواهد شد.
ماده ۱۱- وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موظف است حداکثر ظرف شش ماه پس از تصویب این قانون با رعایت موارد مندرج در ماده (۲) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۷۹/۱/۱۷ و مفاد این قانون شرح وظایف تفصیلی و تشکیلات وزارتخانه را تهیه و پس از تصویب سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور به مرحله اجراء درآورد.
ماده ۱۲- آییننامههای اجرایی این قانون از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تهیه و به مراجع ذیربط ارایه خواهد شد.
اعمال مقررات موضوع این قانون در مورد دانشگاههای نظامی و انتظامی و مؤسسات آموزشی و پژوهشی تحت نظر فرماندهی کل قوا پس از کسب موافقت ایشان انجام خواهد شد.
ماده ۱۳- این قانون از تاریخ تصویب لازم الاجراء است و کلیه قوانین، مصوبات و مقررات مغایر لغو و بلااثر میگردد.
این قانون مشتمل بر سیزده ماده و نُه تبصره در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ هجدهم مردادماه یکهزار و سیصد و هشتاد و سه مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۱۳۸۳/۵/۲۸ به تایید شورای نگهبان رسید.
رییس مجلس شورای اسلامی- غلامعلی حداد عادل
تازههای قوانین:
قانون ملی توسعه هوش مصنوعی
قانون شهادت و امارات
قانون تسریع محاکمات
قانون اصلاح تبصره (۲) ماده (۹۶) قانون اجرای احکام مدنی
قانون اصلاح فصل دوم و پنجم قانون ترفیعات ارتش شاهنشاهی
طرح قانونی الغای کلیه لوایح مصوب آقای دکتر مصدق ناشیه از اختیارات
قانون تمدید مدت رسیدگی کمیسیونهای مشترک به لوایح تصویبی آقای دکتر مصدق ناشیه از اختیارات
